Sorumlu turizm, kitle turizmine karşı seyahat etmenin yeni bir biçimidir. Turizmin olası zararlı etkilerini minimuma indirmeye çalışırken, hem turistlere hem de yöre insanlarına maksimum fayda sağlama amacı güder.
Seyahat edilen bölgenin sakinlerine, doğasına ve kültürel değerlerine saygı duyulup, katkı sağlanmasına dayanır. Ancak bu kadarla açıklamak kuşkusuz çok basite indirgemek demektir.
Zira 2008 yılında Andorra'da düzenlenen Dağ ve Kar turizmi konulu konferansa TÜRSAB'ı temsilen katıldığımda, Turizmin küresel ısınmaya etkileri ile ilgili bir çok"ilk" duymuş ve çok üzülmüştüm.
Mesela mevcut karbon salınımının %5'inden Havayolu taşımacılığı sorumlu.
Her ne kadar uluslar arası turizm organizasyonlarında, etkisi daha az olan havayolu taşımacılığı kullanılıyor olsa da, sorumlu turizm ilkesi ile yine üzerinize düşen bazı görevler var:
- Mesela uçuşlarınızda daha pahalı olsa dahi, daha az aktarma yapmaya çalışabilirsiniz. Zira uçaklar en çok iniş ve kalkışta karbon salınımı yapıyor.
- Uluslar arası uçuşunuzdan sonra gittiğiniz ülkede tren ve toplu taşıma kullanarak iç hat uçuşlarını tercih etmeyebilirsiniz.
Karayolu taşımacılığı na gelince, karbon salınımının %20'sinden sorumlu olarak ciddi bir problem olarak karşımıza çıkıyor.
Ülkemize göre Avrupa ülkeleri bu alanda çok daha ileride. Demiryolu ağlarının ve toplu taşıma sistemlerinin verimliliği minimum zarar vermeye çalışıyor. Tren haricinde karayolu taşımacılığı ile seyahat etmek aslında sorumlu turizmin içerisinde yer bulmamalıdır.
Andorra'daki konferansta konuşan Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) Genel Sekreteri olan Francesco Frangialli 'den bazı notlar:
Küresel ısınmanın etkilerini artıran turistik faktörler:
? 1.1 milyar küresel yolcu taşımacılığı, ki bu oran 2020'de 1.6 milyar kişiye çıkacak.
? 931 Milyona ulaşan yıllık uçakla yolcu taşımacılığı.
? Özellikle low-cost, düşük maaliyetli uçuş firmalarının yoğun ucuş frekansı bu sayının
artmasını destekliyor.
? Küresel ısınmanın 1/5'inden karayolu taşımacılığı sorumlu.
Problem çözümüne destek olacak örnek turistik uygulamalar:
? Accor oteller zinciri 2010 yılında güneş enerjisini yoğun kullanma programını
başlatıyor.
? Fransa, İspanya gibi avrupa ülkelerinde, enerjisinin %70'ini nükleer enerjiden sağlayan
TGV (hızlı tren) kullanımı artırılmaya çalışılıyor.
Sorumlu Turizm için genel tavsiyeler:
- Özenli tur seçimi, sorumlu turizm anlayışı için son derece önemlidir. Kitle turizmini destekleyecek programlar ve bölgelerden ziyade butik hizmetler sunan, kültürünü yaşatmayı sürdürebilmiş destinasyonları tercih edin.
- Antalya'da Olympos- Çıralı bölgesi gibi muhteşem doğa alanlarında, Las vegas'taki gibi 5000 yataklı dev bir otel görmek istemiyorsanız, o bölgede daha büyük ve lüks otelde konaklama talebiniz de olmamalı.
- Yerleşik yaşamınızdaki harcamalarınızdan daha fazla kısıp, özenle seçtiğiniz seyahat bölgenizde yöre insanı ve çevresi için daha fazla harcamaya özen gösterin.
- Yerel el sanatlarını ve kültür koruma çalışmalarını elinizden geldiği kadar desteklemeye çalışın.
- Bunları yapabilmek için ihtiyaç duyabileceğiniz daha verimli iletişim için, bölge insanının lisanından birkaç kelime de olsa öğrenmeye çalışın. Elinizden gelmiyorsa sıklıkla gülümseyerek sevginizi gösterin.
- Turizmin küresel ısınma üzerindeki etkilerini azaltmak için seyahat araçlarınızı toplu taşıma araçları ile değiştirin. Mümkünse bisiklet kiralayın veya yürüyün.
- Gittiğiniz bölgede yerel rehberler kullanarak desteklemeye çalışın.
- Yörenin doğasına ait fosil, doldurulmuş hayvan, vahşi hayvan derisinden yapılmış hediyelik eşya almayın.
- Kutsal değerlere saygı gösterin, bilmediğiniz ritüeller için bilene sorun.
- Doğada ve şehirde, nerede olursanız olun asla çöp bırakmayınız.
- Vahşi hayvanları beslemeyiniz, siz gittikten sonra yemek umuduyla yanaştığı insanlar tarafından kasten veya nefsi müdafaa için öldürülebilirler.
- Bizlerin hatırlamadığı sizlerin ekleyebileceği tavsiyeleri bize bildirin.